چنانچه مایلید با نحوه سیم کشی فن انواع کولر گازی آشنا شوید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

 

سیم کشی فن کولر گازی در انواع مدل اسپلیت و پنجر ای آن با یکدیگر متفاوت است و اگر با طریقه نصب سیم ها آشنایی نداشته باشید، چه بسا با یک اتصال اشتباه با دست خودتان موتور فن کولر گازی را بسوزانید.

هر چند اکثر موارد نقشه سیم کشی فن کولر گازی بر روی برچسب این قطعه درج شده است، اما موارد استثناء هم وجود دارند.

به همین دلیل ما در ادامه این مطلب قصد داریم تا شما را با نحوه سیم کشی فن کولر گازی اسپلیت، کولر گازی پنجره ای و کولر گازی جنرال آشنا کنیم.

 

مدار برق کولر گازی اسپلیت

برای آشنایی با نحوه سیم کشی فن کولر گازی لازم است تا در ابتدا مدار برق کولر گازی اسپلیت در ظرفیت های 18 تا 30 هزار BTU را بررسی کنیم.

کولر گازی اسپلیت در ظرفیت های متوسط با برق تک فاز و مجهز به ترموستات تنظیم دور فن کندانسور می باشد.

به دلیل رعایت ایمنی در دستگاه های ظرفیت بالا، برق اصلی دستگاه به صورت مستقل به پایه های L و N پنل کندانسور که در بیرون ساختمان نصب می شود، متصل می گردد.

پایه N و N2 به یکدیگر اتصال کوتاه یا جامپر می شوند و پایه L و L1، پس از اتصال به فیوز 5 آمپری با یکدیگر جامپر می شوند.

در داخل سیم کشی برق کولر گازی اسپلیت از فیوز استفاده شده است، علت اصلی قرار دادن این فیوز جلوگیری از آمپر کشیدن بیش از حد کولر گازی از سیم های داخلی ساختمان می باشد.

در صورت بروز کوچکترین اتصالی در برق پنل داخلی و سیم کشی بین آن ها، این فیوز قطع شده و برق اصلی پنل داخلی را قطع می کند.

در صورت سالم بودن فیوز شیشه ای 5 آمپری، برق به برد پنل داخلی رسیده و پس از فعال شدن رله ها و صدور فرمان، برق به پایه 3 می رسد.

پریدن فیوز در کولر گازی یکی از مشکلات رایج است که در اکثر مارک ها احتمال رخ دادن آن وجود دارد، برای آشنایی بیشتر با این موضوع و راه کار حل آن به مقاله علت پریدن فیوز کولر گازی و راه حل آن مراجعه کند.

پایه شماره 3 وظیفه فعال کردن رله کمپرسور را به عهده دارد، در نتیجه با اتصال برق به این پایه، رله مربوطه تحریک شده و برق اصلی از پایه L به سوکت C کمپرسور می رسد.

با توجه به اینکه سوکت های S و R کمپرسور به خازن متصل هستند، کمپرسور استارت می زند. هم زمان برق از پایه شماره 3 به ترموستات محیط خارج می رسد.

در این مرحله با توجه به شرایط دمای بیرون، فن کندانسور با دور کم یا دور زیاد کار می کند. در این دستگاه ها به جای رله اصلی می توان از یک عدد کنتاکتور ساده هم استفاده کرد.

کنتاکتور کولر گازی در واقع یک کلید مغناطیسی کنترل شونده قطع و وصل است که بر روی کولر گازی نصب می شود تا فرمان قطع و وصل کمپرسور و موتور فن این وسیله را ارسال کند.

این قطعه در حالت اولیه خود به صورت قطع است، مگر اینکه فاز به آن وسط شود. همچنین ترموستات فن کندانسور، وظیفه کنترل دور فن را با توجه به دمای محیط پیرامون به عهده دارد.

به عنوان مثال در ابتدای صبح که هوا خنک است، فن کندانسور با دور کم کار می کند و با بالا رفتن دمای محیط بیرون، فن کندانسور با دور زیاد وارد مدار می شود.

نحوه سیم کشی فن انواع کولر گازی1

همانطور که در نقشه سیم کشی برق کولر گازی در قسمت فوق مشاهده می کنید، از دو عدد خازن دو پایه برای راه اندازی کمپرسور و فن کندانسور استفاده شده است.

هر چند می توان با توجه به ظرفیت خازن ها، هر دو خازن را با یک عدد خازن سه پایه تعویض نمود.

اگر می خواهید با نحوه اتصال صحیح کابل ها در کولر گازی آشنا شوید، فقط کافیست روی لینک مقاله مورد نظر بزنید.

 

سیم کشی خازن فن کولر گازی

چنانچه موتور فن و یا خازن فن کولر گازی خراب شوند، لازم است تا موتور فن جدید و یا خازن جدید بر روی دستگاه نصب شود.

اکثر موتورهای فن کولر گازی از نوع سه سیم هستند و کمتر شاهد استفاده از موتور فن 4 سیم بر روی کندانسور کولر گازی اسپلیت هستیم.

با این حال مشاهده شده که برخی از افراد قصد دارند به جای موتور فن سه سیم قبلی از مدل 4 سیم در فن جدید استفاده کنند و یا می خواهند فن سه سیم را به خازن راه انداز تک یا خازن راه انداز دوگانه وصل کنند.

در یونیت خارجی کولر گازی اسپلیت و بر روی کندانسور دستگاه کلیدی به نام کنتاکتور استفاده شده است. این کلید توسط ترموستات کنترل شده و در نزدیکی مدار برق کولر قرار گرفته است.

هر زمان فن کندانسور و کمپرسور کولر گازی نیاز به برق داشته باشند، در واقع جریان از همین کلید برق عبور خواهد کرد.

بر روی کنتاکتور دو پایه وجود دارد که برق 115 ولت ورودی برای مصرف قطعات داخلی دستگاه و کارکرد مناسب آن ها عبور می کند.

در داخل یونیت خارجی و کندانسور کولر گازی از قطعه دیگری به نام خازن راه انداز نیز استفاده شده که این قطعه کارکرد موتور فن و کمپرسور را راه اندازی می کند.

دو نوع خازن راه انداز امکان استفاده در کولر گازی را دارند، خازن راه انداز دوگانه و خازن راه انداز تک. از خازن راه انداز دوگانه برای موتور فن کندانسور و کمپرسور کولر گازی استفاده می شوند.

در حالی که خازن راه انداز تک فقط بر روی موتور فن کندانسور و یا فقط کمپرسور کولر گازی سوار می شود. خازن هم مانند کنتاکتور نیاز دارد به بهترین شکل سیم کشی شود تا به خوبی کار کند.

نحوه سیم کشی فن انواع کولر گازی2

در ادامه ما قصد داریم تا تمام حالت های ممکن از اتصال خازن به موتور فن را بررسی کنیم. اما لازم است بدانید که قبل از اقدام به هر کاری باید برق ورودی به یونیت خارجی کولر گازی کاملاً قطع باشد.

  • نحوه سیم کشی خازن راه انداز دوگانه به موتور فن 4 سیم

اگر شما از خازن راه انداز دوگانه در سیستم کندانسور کولر گازی استفاده کردید، تنها باید اتصال را بر روی 3 پایه از 4 پایه موتور فن کندانسور اعمال کنید.

به این صورت که سیم مشکی را باید به همان پایه ای که در موتور فن قبلی سیم مکشی به آن وصل بوده متصل کنید، یعنی سیم مشکی را به کنتاکتور وصل می کنید.

سیم سفید را به پایه ای که موتور فن کندانسور قبلی شما به آن اتصال داشته، یعنی پایه C یا ترمینال Common بر روی خازن راه انداز دوگانه باید وصل کنید.

در نهایت سیم قهوه ای را باز هم باید به پایه ای که موتور فن قبلی شما به آن اتصال داشته، یعنی پایه F یا ترمینال Fan بر روی خازن راه انداز دوگانه مصل نمایید.

شما می توانید برای اتصال سیم های گفته شده به خازن از مغزی سیم و چسب برق کمک بگیرید تا اتصال محکم شود.

لازم است تا بین پایه C یا ترمیتال Common و یکی از پایه های کنتاکتور جامپر ایجاد کنید.

  • نحوه سیم کشی خازن راه انداز تک به موتور فن 4 سیم

چنانچه موتور فن جدید خریداری شده شما 4 سیم داشت و قصد استفاده از خازن راه انداز تک را داشتید، باید به شیوه ای که در ادامه می گوییم سیم کشی آن ها را انجام دهید.

به این صورت که باید سیم مشکی را باید به همان پایه ای که در موتور فن قبلی سیم مشکی به آن وصل بوده متصل کنید، یعنی سیم مشکی را به کنتاکتور وصل می کنید.

سیم سفید را به پایه دیگر از کنتاکتور باید وصل کنید. همچنین سیم قهوه ای را بایستی به یکی از دو ترمینال خازن راه انداز جدید متصل نمایید.

سیم قهوه ای دیگر را باید به سیم ردیاب سفید بر روی پایه دیگر ترمینال خازن اتصال دهید.

  • نحوه سیم کشی خازن راه انداز تک به موتور فن 3 سیم

چنانچه خازن راه انداز تک و موتور فن 3 سیم تهیه کردید، روش سیم کشی به این صورت است که باید سیم مشکی را باید به همان پایه ای که در موتور فن قبلی سیم مشکی به آن وصل بوده متصل کنید، یعنی سیم مشکی را به کنتاکتور وصل می کنید.

سیم سفید را به یکی از پایه های ترمینال خازن جدید باید وصل کنید و در ادامه لازم است تا از خروجی ترمینال ها به یکی از پایه های کنتاکتور سیم جامپر را اتصال دهید.

در نهایت بایستی سیم قهوه ای را به ترمینال های مخالف بر روی خازن راه انداز جدید متصل نمایید.

نحوه سیم کشی فن انواع کولر گازی3

فاکتورهای مهم در زمان سیم کشی فن کولر گازی

بعضی مواقع وقتی بلور یا همان موتور فن کندانسور کولر گازی دچار مشکل می شود، راهی جز نصب خازن و موتور فن جدید بر روی کولر گازی و انجام سیم کشی های مربوط به آن نیست.

بیشتر موتورهای فن کولر گازی دارای دستورالعمل ساده یا نقشه سیم کشی بر روی بدنه خود هستند. اما به هر حال ممکن است برخی از تعمیرکاران کولر گازی برای انجام سیم کشی خازن فن کولر گازی مشکل داشته باشند.

علاوه بر این بسیار مهم است که بدون اطلاع و اطمینان از نحوه سیم کشی فن و خازن هرگز به این کار اقدام نشود.

در غیر این صورت احتمال سوختن موتور فن جدید و حتی ایجاد اتصال کوتاه در سیم کشی کولر گازی و ذوب شدن سیم های برق آن وجود دارد.

به همین دلیل لازم به نظر می رسد که با طریقه سیم کشی فن کولر گازی آشنایی کامل داشته باشید.

فاکتورهای زیادی برای موتورهای فن تک فاز قابل استفاده در کولر گازی اسپلیت وجود دارند که حتماً بایستی در زمان تعویض موتور فن یا بلوئر به آنها دقت شود.

همچنین یک سری فاکتورها در زمان تعویض خازن فن کولر گازی اسپلیت وجود دارند. از جمله فاکتورهای مهم در زمان سیم کشی موتور فن و خازن کولر گازی عبارتند از:

  1. میزان ولتاژ موتور فن
  2. میزان آمپر موتور فن
  3. مقدار قدرت اسب بخار موتور فن
  4. جهت چرخش موتور فن
  5. نوع کاربری غلاف موتور فن
  6. پایه های نگهدارنده این قطعه
  7. اندازه خازن راه انداز موتور فن
  8. اندازه میکروفاراد خازن
  9. مقدار ولتاژ خازن

علاوه بر این برخی از موتورهای فن سرعت بیشتری نیاز دارند و باید در زمان نصب طوری سیم کشی شوند که مقدار سرعت مورد نیاز خود را از قسمت تنظیمات کنترل دریافت کنند.

به عنوان مثال موتور فن چند سرعته در کولر گازی اسپلیت معمولاً طوری سیم کشی می شود که برای حالت گرمایش کندتر بچرخد و برای حالت سرمایش دستگاه چرخش تندتری داشته باشد.

عدم توجه به همین مسئله به ظاهر ساده می تواند تاثیر منفی در کارکرد کولر گازی ایجاد کند، بنابراین بسیار مهم است که این سری فاکتورها را در نظر داشته باشید.

 

نقشه سیم کشی موتور فن کولر گازی

تصویری که در قسمت زیر مشاهده می کنید، طراحی نقشه سیم کشی موتور فن مارک فاسکو است. تنها قسمتی که در نقشه نشان داده نشده، به سیم های مربوط به نوع چرخش موتور فن است.

نحوه سیم کشی فن انواع کولر گازی4

این سیم ها به رنگ زرد و بنفش بوده که بر اساس جهت چرخش موتور فن جهت نصب آن ها در سیم کشی هم ممکن است متفاوت باشد.

برخی از موتورهای فن کولر گازی در جهت عقربه های ساعت چرخش می کنند و برخی دیگر از آن ها بر خلاف جهت عقربه های ساعت می چرخند.

همانطور که در نقشه مشاهده می کنید، سیم مشکی از موتور فن به سمت رله کنترل وصل می شود و سیم سفید به پایه C کمپرسور اتصال دارد.

اما دو سیم قهوه ای 1 و 2 به خازن اتصال داده می شوند و سیم سبز رنگ مخصوص اتصال به زمین است.

 

سیم کشی فن کولر اسپلیت

آنچه که گفتیم، تنها بررسی کلی از طریقه سیم کشی فن در کولر گازی بود. اما همانطور که در بخش قبلی هم ذکر شد، ممکن است موتور فن در دو مدل 3 سیم و 4 سیم باشد، که طریقه سیم کشی در هر مدل متفاوت است.

به همین دلیل در ادامه می خواهیم انواع سیم کشی فن کولر اسپلیت را به صورت جدا بررسی کنیم:

  • ابزار و قطعات مورد نیاز برای سیم کشی فن کولر گازی

برای اینکه سیم کشی فن کولر گازی به بهترین شکل انجام شود، باید یک سری ابزار مناسب این کار، سیم و رابط های سیم کشی را در اختیار داشته باشید.

این ابزارها شامل موارد زیر هستند:

  • اتصال دهنده ها، به منظور اتصال سیم ها را به سیم ترمینال
  • اتصال دهنده ها ترمینال مادگی، برای اتصال مناسب بین خازن و موتور فن

علاوه بر این ها لازم است تا بهترین اتصال را از سیم تا کانکتور ایجاد کرده و همچنین اتصال محکمی از کانکتور تا خازن داشته باشید.

توجه داشته باشید روشی که در ادامه ذکر خواهیم کرد ممکن است برای تمام فن های کولر گازی موجود در بازار مطابق نباشد.

اما اگر شما نقشه سیم کشی موتور فن و خازن را در اختیار داشته باشید، اطمینان شما از سیم کشی انجام شده بیشتر خواهد بود.

  • روش سیم کشی فن کولر گازی 3 سیم
  1. سیم سفید از موتور فن کندانسور باید به یکی از پایه های برق کنتاکتور یا T1 متصل شده و سپس به یکی از پایه های خازن فن اتصال داده شود.

این برق از نوع AC است و خازن راه انداز دوگانه نیست، بنابراین مهم نیست ترمینال ما کدام باشد.

  1. سیم سیاه از موتور فن کندانسور گرفته شده و باید به پایه دیگر برق کنتاکتور یا T2 متصل شود.
  2. سیم قهوه ای از موتور فن کندانسور کولر گازی اسپلیت گرفته شده و به یکی دیگر از پایه های مخالف بر روی خازن وصل می شود.
  3. سیم قهوه + سیم مورد استفاده قرار نمی گیرند.

نحوه سیم کشی فن انواع کولر گازی5

  • روش سیم کشی فن 4 سیم کولر گازی اسپلیت
  1. سیم سفید را از موتور فن کندانسور گرفته و به یکی از پایه های برق بر روی کنتاکتور متصل کنید.
  2. سیم مشکی را از موتور فن کندانسور گرفته و به یکی دیگر از پایه های برق بر روی کنتاکتور وصل نمایید.
  3. سیم قهوه ای را از موتور فن کندانسور گرفته و و به خازن متصل می کنیم. این سیم AC است و خازن راه انداز دوگانه نیست، بنابراین مهم نیست ترمینال ما کدام یک باشد.
  4. سیم قهوه + سفید به طرف دیگر خازن وصل می شوند.

همانطور که می توان از این مدل سیم کشی می توان برداشت کرد، تنها تفاوت اصلی بین روش های سیم کشی فن در دو مدل 3 سیم و 4 سیم آن در این است که در مدل 4 سیم از هیچ جامپری بین خازن و کنتاکتور استفاده نشده است.

به این دلیل که سیم قهوه ای + سفید عملکردی شبیه به سیم سفید تنها دارد. این دو سیم در داخل موتور فن به یکدیگر وصل می شوند. سیم قهوه ای با خط سفید تنها به منظور آسودگی خاطر در داخل فن نصب می شوند.

اگر می خواهید شما هم از شباهت بین سیم سفید و سیم قهوه ای در داخل فن مطمئن شوید، می توانید این دو سیم را با اهم متر اندازه بزنید.

در این صورت شما هم خواهید دید که مقدار اهم نمایش داده شده یا صفر است و یا بسیار کم خواهد بود. به همین دلیل به صورت مستقیم به موتور فن اتصال داده شده اند.

 

سیم کشی فن کولر گازی جنرال

در این قسمت قصد داریم تا طریقه سیم کشی فن کولر گازی جنرال را از روی نقشه سیم کشی این وسیله بررسی کنیم.

برق اصلی در کولر گازی جنرال از طریق کندانسور تامین می شود. همچنین فاز و نول اصلی به پایه های L و N اصلی ترمینال متصل است.

نحوه سیم کشی فن انواع کولر گازی6

در سیم کشی فن کولر گازی جنرال سه رنگ سیم قرمز، سفید و سیاه را مشاهده می کنید. سیم قرمز رنگ از موتور فن دستگاه و از خروجی شماره 1 خارج شده و به رله دستگاه وصل شده است.

سیم سفید رنگ فن از خروجی 4 فن خارج شده و پس از برقراری اتصال با خازن فن به پایه N کندانسور رسیده است.

سیم سیاه رنگ فقط مخصوص اتصال موتور فن کولر گازی جنرال به خازن فن است. بنابراین از خروجی 6 خارج شده و به صورت مستقیم به خازن وصل شده است.

جالب است بدانید که در کولر گازی جنرال از دو خازن جداگانه یکی برای فن و یکی برای کمپرسور استفاده شده است.

مدار خازن برای فن کولر گازی جنرال به این صورت است که نول اصلی از پایه N ترمینال گرفته شده و ابتدا به پایه مشترک کمپرسور یا R رفته و از آنجا به پایه مشترک خازن موتور فن یا R متصل می شود.

 

نقشه سیم کشی فن کولر گازی پنجره ای

از آنجا سیستم کولر گازی مدل پنجره ای با کولر گازی اسپلیت متفاوت است، نقشه سیم کشی فن این وسیله هم طراحی متفاوتی دارد که در قسمت زیر آن را ملاحظه می کنید:

نحوه سیم کشی فن انواع کولر گازی7

همانطور که در نقشه نشان داده شده است، سیم فاز وارد ورودی برق دستگاه شده و سیم 1 به پایه L یا دور کند، سیم 2 به پایه M یا دور متوسط و سیم 3 به پایه H یا دور تند موتور فن کولر گازی پنجره ای هدایت شده است.

در ادامه سیم 4 به ترموستات کولر گازی پنجره ای متصل است و سپس این سیم به خازن راه انداز دستگاه رسیده است.

کمپرسور کولر گازی پنجره ای قطعه بعدی از که در مسیر سیم ورودی به ترموستات و خازن قرار گرفته است، که با سنجش درجه هوا پیرامون توسط ترموستات قطع و وصل می شود.

منابع فارسی:

منبع1 منبع2

منابع انگلیسی:

منبع1 منبع2 منبع3 منبع4 منبع5 منبع6 منبع7 منبع8

اینجا جواب میگیری اگر سوال فنی بپرسی