در این نوشته، شما عزیزان را با ملاحظات اجرایی و شیوه نصب منبع انبساط بسته (Expansion Tank) و استقرار آن در سیستم حرارت مرکزی ساختمان، آشنا خواهیم کرد. با ما تا انتهای نوشته همراه باشید.

طریقه نصب منبع انبساط بسته 1

شکل 1 نمایی شماتیک از قرار گیری منبع انبساط بسته در کنار سایر اجزای موتورخانه

پیش از این در مقاله ای تحت عنوان تعمیر و تعویض منبع گالوانیزه، به اختصار لزوم استفاده از مخازنی جهت تحمل فشار اضافی سیال گرم شده و جبران کمبود آب در گردش در سیستم های حرارت مرکزی مورد بررسی قرار گرفت. از این مخازن به عنوان منابع انبساط یاد کرده که با توجه به ساختار و نحوه عملکردشان در سیستم به دو نوع منبع انبساط باز و منبع انبساط بسته تقسیم بندی می شوند. با توجه به وجود برخی از محدودیت هایی که طرح سیستم حرارت مرکزی و فضای ساختمان برای ما ایجاد می کند می توانیم از منبع انبساط بسته استفاده نماییم. همچنین برای جلوگیری از اتلاف انرژی در منابع انبساط باز علاوه بر منبع انبساط عایق دار، استفاده از منابع انبساط بسته نیز می توانند راه حل مناسبی باشند.

منبع انبساط بسته یکی از اجزای سیستم تاسیساتی موتورخانه ساختمان است. بنا بر تعريفی که توسط ASHRAE ارائه شده است، منبع انبساط بسته يك دستگاه ضربه گير بادي است كه در اثر فشار سيستم كار كرده و انبساط سيال( که ناشي از تغييرات دما است) را جذب مي كند. اين نوع منبع در سيستم هاي گرمايشی با دماي آب بسیار زياد (بيش از دماي جوشش آب در فشار جو ) و ساير مواردي كه استفاده از منبع باز، امکان ناپذیر باشد، به كار مي رود. اين منبع كه در هر جاي ساختمان ميتواند نصب گردد، ارتباطی با هواي آزاد نداشته و فشار سيستم از طریق بخار، بالشتك هوا و يا يك گاز بي اثر مانند ازت كه نيمي از حجم منبع را اشغال مي كند، تامين مي شود.

طریقه نصب منبع انبساط بسته 2

 شکل 2 منبع انبساطی در کنار سایر اجزای موتورخانه

حداکثر فشار بستگی زیادی به مشخصات و شرايط سيستم دارد و به منظور كنترل آن از شير اطمینان استفاده می شود. حداقل فشار در منبع انبساط بسته بايد به قدری باشد كه هنگام سرد بودن سيستم، مبادله گری(رادياتور) که در بالاترین تراز قرار دارد، پر از آب باشد.

تغييرات فشار سيستم ناشي از انبساط گرمایی آب تا قبل از باز شدن شير اطمينان بويلر توسط منبع انبساط كنترل خواهد شد. بایستی توجه شود که در تمام نقاط مرتفع سيستم بايد نسبت به نصب شيرهاي هواگيري اقدام نمود.

برخلاف منبع انبساط باز، ديگر الزامي براي نصب منبع انبساط بسته در ارتفاعي بالاتر از ديگ وجود نداشته و مي توان این منبع را در موتورخانه و در مجاورت ديگ (بر روي خروجي انبساط روي ديگ) نصب کرد.

مرحله اول براي جايگزيني و نصب منبع انبساط بسته به جاي منبع انبساط باز، انجام محاسبات دقيق و انتخاب درست منبع با توجه به وضعيت موجود موتورخانه است. در صورتیکه اندازه منبع و فشار اوليه منبع انبساط بسته به درستي انتخاب شود، مي توان اين منبع را در هر كجاي سيستم نصب کرد؛ هرچند در عمل ميزان حداکثر فشار برخي از اجزاي سيستم مي تواند در انتخاب مكان مناسب نصب منبع، محدوديت هايي ايجاد كند.

طریقه نصب منبع انبساط بسته 3

 شکل 3نمونه ای از یک منبع انبساطی نصب شده در موتورخانه

توصیه می شود منبع انبساط بسته، در خط مكش پمپ نصب شود تا سمت مكش تحت فشار نسبتا ثابتي فعالیت کند و استقرار آن در خط دهش پمپ بازدهی خوبی نخواهد داشت. دلیل این امر، استفاده از کوچکترین و در نتیجه کم هزینه ترین منبع انبساط نیست، چراکه بهترين مكان در سيستم جایی است كه در زمان روشن بودن پمپ، كم ترين فشار نسبي را دارا باشد. به عبارت دیگر، در يك سيستم افقي مانند يك ساختمان يك طبقه، نقطه ای با فشار کم، در نزديكی خط مكش پمپ خواهد بود، درحالیکه در يك سيستم عمودي مانند ساختمان چند طبقه، ناحيه كم فشار در مجاورت بالاترین نقطه در خط لوله برگشت به پمپ است.

نكته ای که از اهمیت ویژه ای برخوردار است، این است که "بهترين مكان" در همه موارد دلیلی بر كوچك شدن ابعاد منبع نمي شود. بنابراین، با توجه به اين مساله كه منبع انبساط بسته را در هر مکانی از سيستم مي توان نصب کرد، بيان درست تر اين است كه "بهترين مكان" مکانی است كه بتوان به سهولت منبع را در آن قرار داد؛ مانند فضای درون موتورخانه كه مکان كافي براي دسترسي و تعمير و نگهداري وجود دارد. برعکس، ناحيه كم فشاري مانند بالاي اتاق پذيرايي در يك ساختمان چند طبقه، به هیچ وجه مکان مناسبی براي نصب و استقرار منبع انبساط بسته نيست.

قبل از اتصال منبع انبساط بسته به سیستم، می توان آن را تحت فشار قرار داد(اگرچه به ندرت انجام می شود). متاسفانه به دلایلی همچون ضعف های اجرایی و آگاهی نداشتن تیم های تاسیساتی از جزئیات فرآیندهای نصب، در اغلب ساختمان ها راه اندازي سيستم هاي گرمايش رادياتوري با منبع انبساط بسته، با اشکالاتی همراه است. به عنوان مثال، فشار مخزن ديافراگمي عمدتا مورد كنترل قرار نمی گیرد و يا چنين در نظر گرفته مي شود كه فشار تنظيمي در كارخانه سازنده براي راه اندازي هر سيستمي مناسب است. به همین دلیل، قبل از راه اندازي سیستم، بايد بر اساس راهنمايي هاي سازنده و شيوه نامه اجرايي فشار منبع را با توجه به فشار سيستم تنظيم كرد.

الزامات اجرایی مهم پيش از نصب منبع انبساط بسته:

  • حتما، از متناسب بودن اندازه منبع با سیستم موجود، اطمینان حاصل کنیم.
  • درپوش سر شیر شارژ گاز را باز کنیم.
  • فشار قبل از شارژ، در حالت خالی بودن منبع، و متناسب با فشار آب سرد ورودي و بر اساس دستور تولید کننده تنظيم شود.( فشار قبل از شارژ منبع به ضريب پذيرش و فشار بيشينه كاري منبع بستگي دارد).
  • از بسته بودن کامل در پوش سر شیر شارژ گاز اطمینان حاصل شود. توجه کنیم که در صورت نشت شیر و کاهش فشار قبل از شارژ، سیستم از نظر کارکردی دچار اختلال خواهد شد.
  • براي پرهيز از برگشت آب به داخل شبكه آبرساني به هنگام قطع جريان آب ورودي، حتما بايد از شير يك طرفه در مدار استفاده كرد.

الزامات اجرایی مهم در هنگام  نصب منبع انبساط بسته:

  • محل نصب منبع باید در جایی باشد که علاوه بر قرار گیری در مسیر آب سرد؛ پس از شیر یطرفه و پیش از ورودی به بویلر باشد.
  • منبع هاي با ظرفيت هایی فراتر از 60 ليتر بايستی بر روي شاسي در جاي خود محكم شود.
  • هیچ گونه نشتی نباید در مسیر آب سرد ورودی وجود داشته باشد.
  • قبل از روشن نمودن بویلر، هواگیری کل مدار بایستی با دقت انجام شود.
  • درجه ترموستات بویلر روی بیشترین مقدار دلخواهی که از دمای مجاز منبع انبساط کمتر باشد، تنظیم شود.

سعی کردیم در این نوشته، طریقه نصب منبع انبساطی را با ذکر موارد اجرایی و ملاحظات فنی، برای شما عزیزان شرح دهیم. نصب این گونه از منابع و یا تعمیر و جایگزینی آن ها، مانند بقیه اجزای تاسیساتی موتورخانه، نیاز به حضور مجرب دارد.

به همین منظور، همکاران واحد فنی ما در همه حال، آمادگی این را دارند که بلافاصله پس از تماس شما عزیزان با ما، در محل ساختمان حضور پیدا کرده و خدمات مورد نیاز را برای منبع انبساط بسته شما بزرگواران انجام دهند.

اشتراک گذاری:

دیدگاهتان را ثبت کنید

تصویر امنیتی

دیدگاه‌ها  

آموزنده بود 0 # خلیل 1396-11-02 22:46
سلام ، منبع انبساط موتور خونه ساختمونم شروع ب سرریز کردن اب کرده علتش چیه؟
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
آموزنده بود 0 # اسماعیلی 1396-11-03 23:35
سلام دوست گرامی، به یکی از دلایل زیر ممکن است منبع انبساط باز موتورخانه سرریز نماید؛
1 – خرابی شناور (فلومتر) منبع انبساط
2 – سوراخ شدن جداره یا کویل منبع آبگرم مصرفی
3 – کوچک بودن منبع انبساط
4 – خاموش شدن یک دیگ و مشترک بودن منابع و لوله کشی نامناسب
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
آموزنده بود +1 # میثم اصلانی 1396-11-17 20:43
سلام برای یه ساختمان 4واحدی منبع انبساط چند لیتری خوب است؟
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
آموزنده بود 0 # اسماعیلی 1396-11-26 11:11
سلام وقت شما بخیر
60 لیتری کافی است. و خوب هم جواب میدهد.
ولی خب 24 برای 4 واحد نذارید بهتر است.
موفق باشید
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
آموزنده بود 0 # پیمان 1397-01-26 17:49
سلام،
تفاوت منبع انبساط بسته با مخزن تحت فشار آب خانگی چیست؟
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
آموزنده بود 0 # اسماعیلی 1397-01-27 21:25
سلام دوست گرامی
این دو تفاوتی با هم ندارند، در اصل مخزن تحت فشار هم نوعی منبع انبساط بسته است.
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
آموزنده بود 0 # پاشا 1397-06-17 21:09
سلام. پمپ ساختمان ما چند روزی که پمپ روشن میشود بعد 10ثانیه خاموش بعد همون موقع درجه فشار منبع پایین می آید و باز پمپ روشن میشود.اشکال چیست؟
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
آموزنده بود +1 # اسماعیلی 1397-06-20 08:20
سلام وقت شما بخیر
احتمال خراب شدن شیر خودکار یا منبع باد وجود دارد. بررسی کنید.
موفق باشید
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
آموزنده بود 0 # بیژن 1397-06-21 22:49
با سلام
سوال اول:علت داغ شدن بیش از حد هر دو الکترو پمپ خطی چی میتونه باشه بشکلی که نمیشه بهشون دست زد مسیر هم بازه و اکثر مواقع مجبور میشم خاموش کنمشون
سوال دوم : علت گرم نشدن آب بهداشتی باتوجه به اینکه دمای دیگ و فشار پمپ های اصلی بترتیب ۴۵ درجه و ۲.۳ بار هست چی میتونه باشه (آب بهداشتی طبقه ۵ گرم نمیشه)ولی رادياتورها مشکلی ندارند
با سپاس
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
آموزنده بود 0 # اسماعیلی 1397-06-22 20:18
سلام وقت شما بخیر
جواب سوال ۱: احتمالا هوا گرفته باشد یا ایراد از خود پمپ است.
جواب سوال 2:
اگر کوئل دار باشد باید رسوب زدایی شود و یا پمپ ضعیف کار میکند.
موفق باشید
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
آموزنده بود 0 # حامد 1397-11-09 22:53
سلام
فشار داخل منبع بسته معمولاروی چند باید باشه
واگرظرفیت این منبع ۴۰ لیتر یا ۶۰ لیتر باشه یا بیشتر یاکمترباشه باهم فرقی هم می‌کنم یانه
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
آموزنده بود 0 # رضا عبدالوهابي 1398-02-01 01:20
فشار داخل منبع بايد طوري باشد كه هميشه آخرين رادياتور در بالاترين نقطه آب داشته باشد

ظرفيت منبع بله فرق ميكند
حجم منبع بستگي به حجم آب در گردش و افزايش حجمي و حداكثر دماي پيش بيني شده و ظرفيت حرارتي ديگ دارد
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن