4رای

بویلر موتورخانه، قلب تپنده سیستم گرمایشی ساختمان است و با توجه به هزینه بالای توقف سرویس دهی دیگ، سرویس و نگهداری از آن ضروری است. در این بخش، نحوه و مراحل اجرایی سرویس بویلر موتورخانه ارائه شده و در ادامه اسیدشویی دیگ و بویلر به عنوان یکی از فرآیند های مهم سرویسکاری، شرح داده می شود.

سرویس بویلر موتورخانه 1

شکل 1 همکاران ما در حال سرویس دیگ

سرويس و تعمير بویلر و دودکش

در این بخش ابزار و مراحل سرویس دیگ و دودکش ارائه می شود.

برای آشنایی با قسمت های مختلف بویلر، به لینک اجزای تشکیل دهنده دیگ بخار مراجعه فرمایید.

ابزار و وسايل کار

  • ماسک دهنى، فازمتر، برس سيمى مخصوص سرويس ديگ، شيلنگ آب، روغندان، چراغ قوه، طناب، پارچه تنظيف، گونى کنفى، ماسه، آچار آلن، پيچ گوشتى، آچار تخت، آچار فرانسه، برس دستى يا جارو.

مراحل اجراى کار

  • کليد برق مشعل در تابلوى برق موتورخانه را قطع نمایید.
  • اقدام به جدا کردن رله مشعل از روى پايه رله کرده، سپس با رعايت نکات ايمنى، سيم هاى فاز و نول را از پايه رله باز کنيد. همچنين سر سيم هاى فاز و نول را براى ايمنى بيشتر، به طور موقت با چسب برق بپوشانيد.
  • شیر فلکه مربوط به خط گازوئيل را ببندید و سپس، با آچار تخت يا آچار فرانسه شيلنگ هاى گازوئيل را از مشعل جدا کنيد.
  • پيچ هايى متصل کننده مشعل به ديگ را باز کنید و بدنبال آن، مشعل را از ديگ جدا کرده و در آن را در محل مناسبى قرار دهيد.
  • در قدم بعد اقدام به جداسازی لوله هاى رابط دودکش ديگ از ديگ و دودکش عمودى نمایید. سپس با بردن آنها به محل مناسب، تميزشان کنيد (جهت حفظ سلامتی، براى انجام اين کار از ماسک استفاده کنید).
  • دريچه هاى بالا و پايين واقع در قسمت جلویی و دريچه پشت ديگ موتورخانه را از بدنه ديگ باز نمایید (شکل 2).

سرویس بویلر موتورخانه 2

شکل 2 دریچه های دیگ موتورخانه

  • بوسیله يک برس دستى يا جارو، درون محفظه احتراق ديگ موتورخانه را تميز نموده و مواد زايد آن را به بيرون انتقال دهيد.
  • با يک برس سيمى مخصوص و از طريق دريچه بالايى، فضاى بالاى پره هاى ديگ را تميز کنيد (شکل 3).

برای آشنایی با روند تعویض پره های دیگ موتورخانه، به لینک تعویض دیگ و پره های موتورخانه مراجعه فرمایید.

سرویس بویلر موتورخانه 3

شکل 3 تمیزکاری فضای بالای پره های دیگ با برس مخصوص

  • قسمت هاى مختلف ديگ را با استفاده از شيلنگ آب به طور کامل شستشو و تميز کنيد.
  • به منظور تميز کردن دودکش عمودى، به طور موقت قسمت پايينی آن را از داخل موتورخانه مسدود نمایید.
  • بسته به قطر دودکش عمودى، مقدارى ماسه را درون گونى مى ريزيم. سپس بوسیله طنابى در گونى را مى بنديم. بر روی بام، کلاهک دودکش را برداشته و به آرامی گونى را درون دودکش عمودى به طرف پايين و بالا حرکت مى دهيم تا با تراشیدن دوده های جداره دودکش، آن را کاملا تميز کند. لازم است قبل از تميز کردن دودکش، از استحکام گونى و طناب مطمئن شويد. بعد از پایان کار، کلاهک دودکش را، در محل خود قرار دهيد.
  • در داخل موتورخانه، قسمت پايينی دودکش را که موقتا بسته بوديد، باز کرده و اقدام به تخلیه و تمیز کردن دوده هاى آن نماييد.
  • با استفاده از نخ نسوز و خمير نسوز، هم دريچه هاى بالا و پايين ديگ موتورخانه در قسمت جلو و هم دريچه پشت ديگ را در محل خود قرار داده و پس از روغن کارى پيچ هاى آن را سفت کنيد.
  • بار ديگر لوله هاى دودکش افقى را بين ديگ و دودکش عمودى نصب نمایید.
  • مشعل را مجددا بر روى ديگ موتورخانه نصب نموده و اتصالات گازوئيلی و الکتريکى آن را نيز ببنديد.

سرویس بویلر موتورخانه 4

شکل 4 لزوم شست و شوی تجهیزات سیستم گرمایشی

  • محل موتورخانه و جدار بیرونی ديگ را کاملا شسته و تميز کنيد.
  • استفاده از لباس کار و ماسک در حين سرويس ديگ و دودکش موتورخانه، الزامى است. همچنين محل موتورخانه بايد داراى تهويه مناسبى باشد. درضمن توصیه می شود، سرويس کارانى که به صورت مداوم کار سرويس ديگ و مشعل را انجام می دهند، روزانه مقدارى شير بنوشند.

مراحل مختلف سرویس بویلر موتورخانه

  • بررسی کافی بودن هوا برای احتراق مشعل دیگ
  • پر کردن سیستم از آب و کنترل چکه کردن آب
  • کنترل باز بودن شیرها بعد از رسیدن به فشار کار
  • کنترل شیر آبنما در منابع انبساط بسته و یا مقدار آب در منابع انبساط باز
  • کنترل عملکرد صحیح شیر اطمنیان با کشیدن دسته

توجه: نگه داشتن آب تازه و گرم نشده در دیگ برای مدت طولانی در داخل دیگ، باعث اکسیده شدن، زنگ زدگی و در نتیجه سوراخ شدگی دیگ می شود.

 

سرویس بویلر موتورخانه 5

شکل 5 جایگزین و قرار دادن یک عدد پره برای سرویس و تعمیر موتورخانه

  • تمیز کردن کل سیستم:
    • سیستم را پر از آب کرده و هواگیری به صورت دستی انجام می شود
    • مقدار یک پوند به ازای 1000 پوند آب محلول به آب اضافه می شود
    • درجه حرارت سیستم به 190 درجه فارنهایت رسانده می شود
    • اجازه داده می شود آب به مدت 5 ساعت در سیستم گردش کند
    • مشعل را خاموش کرده و به تدریج آب داخل دیگ را تخلیه می کنیم
    • پس از تخلیه سیستم از آب، درپوش های بزرگ دیگ را باز کرده و سیستم را می شوریم
    • سیستم را مجددا از آب پر کرده و راه اندازی می کنیم

رسوب گذاری اجزای سیستم گرمایشی

اجزای موتورخانه ها و سيستم هاي گرمايشي ساختمان دچار رسوب و جرم گرفتگي مي شوند. رسوب در حقیقت لايه پيوسته و چسبنده اي است كه بر اثر تماس آب با سطحي از بدنه تجهيزات و لوله هاي تبادل حرارت تشكيل مي شود. مطالعه بر روي ساختار رسوبات عموما غير رسانا بودن آنها را نشان می دهد که باعث می شود مانند عايق عمل کرده و کاهش بازدهی دمايي و يا افت انتقال حرارت را بدنبال داشته باشد که این خود موجب هدررفت انرژي زیادی می شود.

اصلي ترین کارکرد بويلر، انتقال حرارت از شعله به آب و یکی از نقش های سایر تجهيزات سيستم گرمايشي و موتورخانه، انتقال حرارت مورد نیاز از آب به محيط است. رسوب با خاصیت عایق حرارتی خود، از انتقال حرارت درست و كامل جلوگیری کرده که به تبع آن بویلر بیش از حد گرم شده و همچنین انتقال حرارت در سایر تجهیزات کم می شود. با تشكيل رسوب، گرفتگي نقاط بحراني و حساس موتورخانه نظیر لوله ورودي آب تغذيه، شيشه هاي آب نما، سيستم كنترل سطح آب و كنترل كننده هاي فشار تشدید می گردد.

سرویس بویلر موتورخانه 6

شکل 6 رسوب گذاری تجهیزات گرمایشی موتورخانه و لزوم سرویس آن

برخي آثار مخرب رسوب گذاری در بویلر و سایر تجهیزات موتورخانه

  • افزایش مصرف سوخت موتورخانه و كاهش راندمان سيستم گرمایشی
  • كاهش نرخ انتقال حرارت بین تجهیزات و محیط
  • كاهش جريان آب در اجزای موتورخانه
  • مسدود شدن شيرهاي آب سیستم لوله کشی
  • مسدود شدن انواع نازل های موجود در تاسیسات صنعتی و موتورخانه های بزرگ
  • کاهش ضخامت جداره هاي فلزي تجهیزات موتورخانه به علت قرارگیری در مقابل حرارت بيش از اندازه ناشی از افزايش ضخامت لايه رسوب
  • افزايش هزينه هاي عملياتي تميزكاري شيميايي و برس كاري تجهیزات موتورخانه
  • تركيدگی لوله ها بر اثر فشار بيش از حد وارده ناشی از گرفتگی
  • ايجاد خوردگي از طريق فرآیند الكتروليز بين فلز بدنه و لايه رسوب
  • توقف فعالیت های سيستم و در نتیجه افزايش هزينه ها
  • افزايش سطح آلودگي محيط زيست
  • افت فشار و كاهش دبي جريان آب در لوله ها
  • كوتاه شدن عمر لوله های موتورخانه
  • گرفتگي لوله های سیستم گرمایشی
  • افت بازدهی مبدل ها و موتورخانه ها
  • سوراخ شدگی لوله ها بر اثر بکارگیری مواد شيميايي و جرمگيرها جهت رسوب زدايي
  • هدررفت زیاد انرژي در کویل ها و المنت ها به علت تشكيل لايه رسوب عايق حرارتي

انواع روش های رسوب زدایی تجهیزات موتورخانه

تميزكاري مكانيكي (مانند ضربه زدن، ارتعاش، برس كشي، سندبلاست و ... )، شستشوي شيميايي، جِت زني با فشار زیاد آب، شستشوي با بخار و يا دميدن هوا و ... از جمله روش هايي هستند كه براي رسوب زدايي، جرمگيري تجهيزات گرمايشي و سرویس اجزای موتورخانه نظیر بویلرها و منابع آب گرم به كار مي رود.

اسیدشویی بویلر و سایر تجهیزات موتورخانه

امروزه روش هاي شيميايي جز كارآمدترين و رايج ترين روش ها به شمار مي رود. در اين روش عموما از تركيبات دارای ساختار اسيدي استفاده مي شود. بيشتر اسيدهای قوي مي توانند در نقش تجزیه گر، تركيبات و پيوندهاي بين مولكولي رسوبات جداره ها را جداسازي كرده و با حل کردن آنها در خود، رسوبات را بشورند.

سرویس بویلر موتورخانه 7

شکل 7 اسیدشویی به عنوان یکی از راهکارهای موثر سرویس دیگ

نكته مهم: اين اسيدهاي قوي پس از تجزيه رسوبات، باعث تجزیه شدن خود فلزات و بروز پدیده مشكل خوردگي فلزي می شوند. بازدارنده ها (Inhibitor) تركيبات پيچيده اي بشمار می آیند كه به مقدار كمی به اسيد اضافه شده و مانع حمله اسيد به فلز بدنه و ساير تجهيزات مي شوند. بدین جهت، انتخاب تنها يك اسيد بدون بازدارنده جهت رسوب زدايي و جرمگيري هرگز اثرگذاري و نتیجه مورد نظر را بدنبال نخواهد داشت.

اسيد كلريك يا حتي جوهر نمك متداولترين اسيد برای شست و شوی بویلر است. این ماده به خوبي بر روي بيشتر رسوبات اثر كرده و باعث از بین رفتن آن ها می شود.

جهت شستشوي اسيدي بويلرها و ديگ هاي بخار موتورخانه عموما از روش چرخش محلول (سيركولاسيون) استفاده مي كنند. در این روش، ديگ با اسيد حفاظت شده 12 – 5 درصدی پر شده و تا دمای 50 -40 درجه سانتي گراد گرم مي شود. در مرحله بعد، با بهره گیری از پمپ و مدار سيركوله، اسيد را در مدار به چرخش در مي آورند.

 سرویس بویلر موتورخانه 8

شکل 8 اسیدشویی پره های دیگ موتورخانه

در برخی اوقات، با توجه به آناليز رسوب و بمنظور افزايش تاثيرگذاری اسيد بر روي ماده رسوب، از مواد تركيبات كمكي استفاده به عمل می آید كه يكي از موثرترين و رايج ترين آنها نمك هاي داراي فلوئور بشمار می رود كه به مقدار كم به اسيد مدار اضافه مي شود. پس از پايان شستشوي اسيدي و اطمينان از تميز شدن دستگاه كه با آزمايشات مشخص مي شود، با رعايت اصول ايمني و زيست محيطي اسيد را تخليه، با آب دستگاه را شسته و با استفاده از مواد قليائي مناسب نظیر هيدروكسيدها و يا فسفات ها آن را خنثي و محيط ديگ و تجهيزاتش را قليائي مي كنند.

دماي مناسب عمليات، زمان چرخش اسيد در مدار، انتخاب ماده رسوب زداي مناسب، بررسي لزوم افزودن مواد كمكي، آزمايش هاي هنگام عمليات براي تعيين زمان پايان شستشو ، پيروي از رويه هاي ايمنی، عمليات تكميلي بعد از اسيدشويي و ... همه نشان دهنده پیچیدگی و خطرناک بودن اسيدشويي تجهيزات موتورخانه است و حتما بايستی توسط افراد باتجربه و كارآزموده انجام شود.

شستشوي شيميايي و اسيدشويي بويلر و ديگ بخار موتورخانه جهت سرویس آن در موارد زیر انجام می شود،

  • شستشوي شيميايي و سرویس بویلر قبل از اولین راه اندازي و يا بعد از تعميرات (زدودن و تمیز کردن روغن، گريس و ساير ذرات و آلودگي هاي به جاي مانده در زمان ساخت)
  • اسيدشويي بعد از راه اندازي و يك دوره كاركردی كه جهت برداشتن لايه هاي رسوب صورت می گیرد
  • شستشوي شيمياي بخش دود كه پس از راه اندازي بويلر و ديگ بخار موتورخانه براي زدودن تركيبات اسيدي سوخت هاي مايع در بخش دود ديگ انجام مي شود.

سرویس بویلر موتورخانه 9

شکل 9 اسیدشویی دیگ موتورخانه

شستشوي اسيدي که در راه اندازی، تعمیر و سرویس دستگاه ها و تجهيزات موتورخانه و سيستم هاي گرمايشي مانند مبدلهاي حرارتي، رادياتورها، كويل هاي حرارتی انجام می شود، به مراتب پيچيده تر از شستشوي بويلر و ديگ بخار است. زیرا گوناگوني فلزات تشکیل دهنده آنها بسيار بيشتر و به همین جهت، انتخاب اسيد و حلال مناسب بسيار دشوارتر و حياتي تر است.

اسيدشويي دستگاه متشکل از چند فلز، دقت و بررسي ويژه اي لازم دارد. زیرا ممكن است در ساخت يك قسمت از دستگاه كه خارج از ديد و دسترسي است، از فلزي آسیب پذیر در برابر اسید (براي نمونه فولاد و مس) استفاده شده باشد و به سرعت از بين برود. بنابراین هرچند ممكن است تجهيزات و دستگاه هاي گوناگون، حجم و وزن كمتری نسبت به ديگهاي بخار داشته باشند، اما شستشوي اسيدي آنها دارای پيچيدگي ويژه اي است و بايد بررسي و دقت بيشتري قبل از آغاز عمليات صورت گیرد.

برخي نكات مهم كه در اجراي شستشوي شيميايي بايد آنها را مد نظر قرار داد:

  • ماده شيميايي مورد نظر براي شستشو بايستی داراي درصدی از مواد بازدارنده از خوردگي باشد تا جلوی آسیب های ناشي از خوردگي محلول اسيدي بر روي فلز گرفته شود
  • گازهاي حاصل از فرآيند رسوب زدايي تجهیزات موتورخانه (تركيب اسيد با رسوب) بسيار بد بو و زيان آور هستند. پس بايد ترکیباتی به ماده شيميايي اضافه شود كه اين گازهاي خطرناك را جذب و فضاي كاري ايمني را براي مجريان فراهم كند.
  • مجريان در زمان كار بايستی از تجهیزات ايمني مناسب (دستكش، عينك، ماسك تنفسي، چكمه و ... ) استفاده كنند.
  • بعد از اتمام اسيدشويي، حتما بايد آبكشي (فلاشينگ) صورت گیرد تا همه مسيرها از هر گونه مواد شيميايي پاك شود. باقي ماندن اين مواد با اثر خورندگي بالا، باعث آسيب ديدن تجهيزات موتورخانه مي شود.
  • هنگام عمليات شستشوي شيميايي رسوبات، زنگار، ذرات ريز و آلودگي ها بر اثر گردش مواد شيميايي به حالت محلول در آمده و از مسير خارج مي گردند. بايد جهت چرخش را به تناوب عوض كرد تا گاز، هوا يا هرگونه ذرات جامدي كه در درون سيستم به دام افتاده است، خارج شود.
  • بعد از پايان اسيدشويي، محلول اسيدي کاملا بايد از مدار سيستم تخليه شده و همزمان با خنثي سازي سيستم، با آب تميز آبكشي (فلاش) شود.

سرویس بویلر موتورخانه 10

شکل 10 تمیزکاری کل فضای اطراف موتورخانه برای اتمام سرویس ضروری است

اگرچه شستشوي شيميايي با اسيد و سایر حلال ها يكي از روش هاي عمده شستشو، تميزكاري و سرویس بويلر، ديگ بخار و ديگر تجهيزات موتورخانه و سيستم هاي گرمايشي بشمار می رود، ولي هنوز در بسياري از موارد از روش هاي تميزكاري مكانيكي هم مي توان استفاده كرد. در روش هاي مكانيكي از ضربه زدن، ارتعاش، برس زني، جت زني با آب فشار قوي و سندبلاست براي زدودن رسوبات استفاده مي شود.

برای آشنایی با فعالیت های سرویس و نگهداری موتورخانه، به لینک بازدید و سرویس موتور خانه مراجعه فرمایید.

سرویس بویلر موتورخانه خود را به ما بسپارید و نگران نقص کارکرد دیگ و سیستم گرمایشی نباشید. کافیست با ما تماس بگیرید تا سرویسکاران کارآزموده با حضور در محل، خدمات تعمیر و نگهداری لازم را انجام دهند.

اشتراک گذاری:

دیدگاهتان را ثبت کنید

تصویر امنیتی تصویر امنیتی جدید

دیدگاه‌ها  

# اعتماد 1397-02-17 00:17
جنس بویلرها از چیست؟
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
# اسماعیلی 1397-02-17 22:53
بویلرهای جنس های مختلفی دارند ولی در مصارف خانگی برای آپارتمان ها و خانه های بزرگ جنس بویلر معمولا فولادی و اگر ساختمان کوچک تر باشد چدنی است.
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
# انصاریان 1397-02-19 00:08
جانمایی بویلر در موتورخانه استاندارد خاصی دارد؟
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
# اسماعیلی 1397-02-19 15:24
خیر. ولی باید در انتخاب فضا دقت شود که فضای کافی برای آن اختصاص داده شود و این فضا به اندازه ای باشد تا دسترسی برای سرویس و تعمیر بویلر باشد.
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
# امامیان 1397-02-20 23:58
لرزش بویلر در زمان کار موتورخانه طبیعی است؟
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
# اسماعیلی 1397-02-21 22:12
خیر بویلر باید به خوبی مهار شود. احتمالا مهار آن به خوبی نبوده . بویلر باید از سه جهت به خوبی مهار شده باشد.
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن