امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

تنظیم درجه دیگ و پمپ موتورخانه به منظور اطمینان از کارکرد صحیح آن، تولید آب گرم، آسایش ساکنین و همچنین میزان مصرف انرژی اهمیت زیادی دارد. در این مطلب ضمن آشنایی با انواع ترموستات های مرتبط با دیگ و پمپ موتورخانه، توصیه های اجرایی مفیدی هم در اختیار شما عزیزان قرار خواهد گرفت. تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

برای آشنایی با اصول اولیه سرویس موتورخانه و شوفاژخانه، بر روی لینک بازدید و سرویس موتورخانه و یا سرویس شوفاژخانه(به زودی منتشر می شود) کلیک نمایید.

تنظیم درجه دیگ و پمپ موتورخانه 1

شکل 1نمایی از فعالیت تکنسین فنی سایت در هنگام تعمیر و سرویس مشعل دیگ موتورخانه

در اکثر موتورخانه ها، پمپ ها همانند مشعل ها با شیوه ترموستاتیک کنترل می شوند و مستقل از شرایط فیزیکی ساختمان، شرایط آب و هوایی، کارکرد مشعل و نیاز واقعی ساختمان، همواره به صورت استاتیکی کنترل می شوند.

یکی از پارامترهای مهم پمپ، میزان اختلاف دمایی است که پمپ تا هنگام برآورد این اختلاف درجه حرارت، در حال کار کردن است. این اختلاف درجه حرارت مابین دو دمای آب گرم چرخشی (آب دیگ) و دمای آب گرم مصرفی (آب منبع) است.

ترموستات، دستگاه حسگر دماست که فرمان قطع در دمای معینی که روی آن تنظیم شده است را می دهد. در ادامه با حسگرهای دمایی موتورخانه آشنا می شویم.

ترموستات جداري (آکوستات جداري):

حس کننده اوليه در اين نوع ترموستات از نوع بی متال است و معمولا آن را روی جدار لوله برگشت موتورخانه (با فنر و يا سيم) محکم می بندند (شکل 2). قبل از نصب، بايد بر روی لوله سنباده زد (تا صاف و تميز شود) و سپس، بر روی آن خمير مخصوص مالید تا ترموستات روی آن نصب گردد.

تنظیم درجه دیگ و پمپ موتورخانه 2

شکل 2 نمایی از یک آکوستات جداری

در سيستم حرارت مرکزی و موتورخانه اين ترموستات، جهت فرمان دادن به پمپ سيرکولاسيون نصب و معمولا 10 درجه سانتی گراد کمتر از ترموستات ديگ تنظيم می شود (مثلا 65 درجه). یعنی اگر دمای آب برگشت از رادياتورها کمتر از اين مقدار باشد، ترموستات در حالت وصل و پمپ نيز روشن است.

بعد از گذشت زمان که درجه حرارت آب برگشت به 65 درجه رسيد، ترموستات قطع شده و بدنبال آن پمپ موتورخانه نيز خاموش می شود. چنانچه ميزان دمای تنظيم ترموستات جداری از ترموستات ديگ کمتر باشد، ترموستات فرمان قطع پمپ را زودتر از موعد مقرر صادر می کند.

تنظیم درجه دیگ و پمپ موتورخانه 3

شکل 3 نمونه ای از پمپ موتورخانه

اگر اختلاف ميزان تنظيم با ترموستات ديگ کمتر از 10 درجه باشد، پمپ سيرکولاسيون مدت زمان بيشتری را در مدار قرار خواهد گرفت (که این موضوع، از نظر مصرف زياد برق، توليد صدای ناخوشايند و فرسودگی زودرس مقرون به صرفه نمی باشد).

از سوی دیگر، چنانچه ميزان تنظيم ترموستات جداری برابر يا بيشتر از تنظيم ترموستات ديگ موتورخانه باشد، پمپ سيرکولاسيون همواره و به صورت تمام وقت روشن خواهد بود، که هرگز صحيح نيست.

 

ترموستات ديگ:

اين ترموستات، که به آن «آکوستات مستغرق» نيز گفته می شود، جهت تنظيم درجه حرارت مايعات طراحي شده است و در تاسيسات حرارت مرکزي و موتورخانه از آن براي فرمان دادن به مشعل هاي گازوئيلي و گازي به منظور تنظيم درجه حرارت آب ديگ استفاده می شود (شکل 3).

تنظیم درجه دیگ و پمپ موتورخانه 4

شکل 4 نمایی از یک آکوستات مستغرق

قسمت حس کننده اوليه این ترموستات از نوع هيدروليکي است. غلافي ‌به همراه اين دستگاه وجود دارد که آن را بر روي ديگ نصب می کنند. آبگرم ديگ در اطراف غلاف و مخزن حس کننده (حباب حس کننده) در داخل غلاف قرار گرفته می شود.

به منظور انتقال بهتر و سريعتر حرارت از آب گرم ديگ به مخزن حس کننده، معمولا اقدام به پر کردن حد فاصل غلاف و مخزن حس کننده با مخلوط براده آلومينيم و گريس و يا پارافين می کنند. داخل حباب اتر ريخته که بر اثر افزايش دما، حجم آن زياد شده است، با فانوسي، به سيستم فرمان قطع و وصل می دهد.

تنظیم درجه دیگ و پمپ موتورخانه 5

شکل 5 تجهیزات موتورخانه ساختمان

دمای ترموستات را بر روي درجه اي مثلا 75 درجه سانتی گراد تنظيم مي کنند. موقعی که درجه حرارت آب داخل ديگ با درجه حرارت تنظيم شده روي آکوستات برابر شود، از طریق مخزن حس کننده کليد داخل آکوستات قطع می شود و به سبب آن مشعل از کار می افتد و بعد از سرد شدن آب داخل ديگ، به میزان تفاضل دماي قطع و وصل، (۵± درجه) کليد مجددا وصل شده و فعالیت مشعل دوباره شروع می شود.

تنظیم درجه دیگ و پمپ موتورخانه 6

شکل 6 شیوه نصب صحیح غلاف ترموستات

ترموستات حد (آکوستات حد):

وجود يک وسيله کنترل (آکوستات ديگ) در سيستم حرارت مرکزي موتورخانه، بهره برداري مطمئن و ايمني سيستم را تضمين نمي کند. زیرا گاهي، سيستم مکانيکي آکوستات ديگ موتورخانه که در طول 24 ساعت چندين بار مدار را قطع و وصل مي کند، خراب شده و کارایی خود را از دست می دهد.

در چنین حالتی، با افزایش درجه حرارت آب در ديگ، مشعل خاموش نشده و به تبع آن با جوش آمدن آب در داخل ديگ، خساراتي تحمیل می شود. براي جلوگيري از اين اتفاق، ترموستات ديگري به نام "ترموستات حد" بر روي ديگ نصب شده و به صورت سری با ترموستات ديگ در مدار قرار داده می شود. درجه تنظيم ترموستات حد چند درجه از درجه حرارت ترموستات ديگ بیشتر است.

به همین سبب، ترموستات يا آکوستات حد، هميشه در حالت وصل است مگر در مواقعی که آکوستات ديگ کار نکند و دمای آب داخل ديگ به دمای تنظيم شده بر روي آکوستات حد برسد که در چنین حالتی، اين کنترل مشعل را خاموش کرده و باعث جلوگیری از بروز خسارت می شود.

تنظیم درجه دیگ و پمپ موتورخانه 7

شکل 7 یکی از همکاران فنی در حال سرویس موتورخانه

ساخت ترموستات هاي حد معمولا به دو حالت صورت می گیرد، یکی ترموستات حد بالا است که کاملا مشابه ترموستات ديگ است. اين دستگاه با درجه حرارت تنظيم شده بالاتر و يا هنگام سرد شدن آب به میزانی مطمئن، مشعل را به طور خودکار روشن مي کند.

ديگري ترموستات قطع کننده درجه حرارت بالا است که داراي دکمه Reset بوده و با کاهش درجه حرارت آب ديگ و رسيدن به درجه ای مطمئن، با فشار دادن دکمه Reset مشعل را مي توان مجددا روشن نمود. به همین دلیل، نوع دوم ترموستات حد پیشنهاد مي شود، زیرا با خاموش شدن مشعل، فرد مسئول از خرابي آکوستات ديگ اطلاع یافته و جهت تعويض به موقع آن اقدام خواهد کرد.

لازم به ذکر است به جاي استفاده جداگانه از يک آکوستات ديگ و يک آکوستات حد، مي توان از يک دستگاه ترموستات دوتايي استفاده کرد. دنباله ترموستات دوتايي که در داخل ديگ قرار مي گيرد داراي دو بالب، که يکي به آکوستات معمولي ديگ و ديگري به آکوستات حد مربوط است. در شکل زیر دو نوع ترموستات حد و يک نوع ترموستات دوتايي قابل مشاهده است.

تنظیم درجه دیگ و پمپ موتورخانه 8

شکل 8 دو ترموستات حد(سمت چپ) و یک ترموستات دوتایی (سمت راست)

 

لازم به توضیح است که آب درون دیگ که گرم شده است از طریق پمپ سیرکولاتور به داخل ساختمان و رادیاتور ها می رود تا محیط را گرم سازد. اگر محیط گرمای کافی داشته باشد، گرمای این آب مصرف نشده و در مسیر برگشت به ترموستات جداری رسیده و باعث خاموش شدن پمپ سیرکولاتور می شود.

نکات تکمیلی

  • دمای آب گرم مصرفی که از شیر خارج می شود نباید به حدی بالا باشد که حس سوختگی در مصرف کننده ایجاد کند (معمولا دمای 40 الی 50 درجه سانتی گراد پیشنهاد می شود). در بسیاری از موتورخانه ساختمان های مسکونی این کنترل دما از طریق نصب ترموستات بر روی پمپ سیرکوله آب شوفاژ منبع تولید آب گرم مصرفی انجام می شود که اصولی نیست.

دلیل این موضوع این است که این کار، اولا باعث کاهش عمر مفید پمپ و افزایش ساعات کارکرد مشعل و در نتیجه افزایش مصرف سوخت می شود، ثانیا در ایام سرد سال که پمپ سیرکوله اصلی شوفاژ در مدار قرار می گیرد، قابل استفاده نمی باشد و ثالثا اینکه سیستم قید شده، کنترل دقیقی بر درجه حرارت آب گرم مصرفی ندارد.

بنابراین توصیه می شود در صورت استفاده از این سیستم کنترلی در موتورخانه خود، در اولین فرصت با حضور کارشناس فنی اقدام به جایگزین کردن آن با شیر سه راهه کنترلی که روی ورودی آب شوفاژ منبع تولید آب گرم مصرفی نصب می شود، نمایید.

برای اطلاع از خدمات تعمیر و عیب یابی مشعل، مقاله تعمیر و عیب یابی مشعل موتورخانه را مطالعه نمایید.

 

تنظیم درجه دیگ و پمپ موتورخانه 9

شکل 9 نمایی از یک پمپ موتورخانه که نیاز به سرویس و تنظیم دارد

  • پمپ های سیرکوله سیستم شوفاژ باید همواره در حال کار باشند و بطور مرتب روغنکاری شوند، زیرا هرقدر تعداد دفعات خاموش و روشن شدن موتور یک پمپ کاهش یابد، عمر آن بیشتر خواهد بود. به همین دلیل، نصب کردن ترموستات برای پمپ سیرکوله شوفاژ توصیه نمی شود.

در صورتی که برای پمپ سیرکوله شوفاژ شما ترموستات پیشبینی و نصب شده است، همیشه درجه حرارت تنظیم آن را مساوی یا بیشتر از درجه حرارت تنظیم ترموستات دیگ قرار دهید. با این اقدامات، هم پمپ سیرکوله کارکرد دائمی پیدا کرد ه و عمر آن بیشتر می شود و هم زمان کاری مشعل دیگ و به تبع آن مقدار گاز مصرفی به میزان قابل توجهی کاهش می یابد.

  • بکار بردن ترموستات جداری در نصب موتور خانه شوفاژ توصیه نمی شود. چنانچه این ترموستات کار کند، انتقال گرما به هم خورده و در طولانی مدت به دلیل شوک های وارده از طرف آن به پمپ، سیم پیچ موتور می سوزد و یا کوپلینگ آن می شکند.

به خاطر همین موضوع، شوفاژکارها معمولا درجه حرارت تنظیمی این ترموستات را مقداری بیشتر از درجه تعیین شده بوسیله ترموستات روی دیگ قرار می دهند و این بدان معنی است که این ترموستات هرگز به کار نمی افتد و بود و نبود آن عملا یکی است.

تنظیم درجه دیگ و پمپ موتورخانه 10

شکل 10 سرویسکار در حال تنظیم پمپ موتورخانه

توضیح بیشتر: هر موتور الکتریکی موقع روشن شدن جریان زیادی را مصرف می کند و جریان مصرفی آن پس از رسیدن به دور حداکثر خود کم می شود. اگر پمپ سیرکولاتور بطور دائم کار کند هیچ اشکالی در آن بوجود نمی آید، اما اگر بوسیله ترموستات جداری به دفعات زیاد خاموش و روشن شود، شوک های الکتریکی وارده، باعث کاهش عمر و در نتیجه زودتر سوختن آن می شود.

از طرفی چنانچه ترموستات جداری پمپ سیرکولاتور را خاموش کند، دیگر آبی در گردش نبوده و ترموستات جداری سرد شدن محیط در اتاق ها را حس نخواهد کرد و با توجه به گرم بودن محیط موتورخانه، ترموستات جداری عمل نکرده و پمپ همچنان در وضعیت خاموش قرار می گیرد.

بنابر این وجود ترموستات جداری نه تنها مفید نیست، بلکه در اغلب موارد سبب اختلال در فرآیند انتقال گرما شده و عمر پمپ سیرکولاتور را به شدت کاهش می دهد.

مقاله تعمیر و نگهداری موتورخانه حاوی نکات مهمی در خصوص تعمیر و عیب یابی اجزای موتورخانه و شیوه نگهداری از آنهاست که پیشنهاد می کنیم حتما آن را مطالعه فرمایید.

تنظیم اجزای موتورخانه خود را به همکاران فنی ما بسپارید. کافیست با شماره تماس مندرج در سایت تماس گرفته تا تکنسین های ما با حضور در محل، خدمات مورد نیاز را جهت تنظیم و سرویس موتورخانه شما انجام دهند.

دیدگاه‌ها  

0 # نثاری 1397-02-30 00:28
سلام دمای مناسب آب برای موتورخانه چقدر است؟
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
+1 # اسماعیلی 1397-02-30 23:40
سلام وقت شما بخیر
معمولا دمای آب رفت بر روی 80 درجه مناسب است ولی در تابستان تا 60 درجه باید کاهش یابد.
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
0 # قنبری 1397-02-31 19:40
سلام
میخواستم بپرسم در تابستان باید فلکه های پمپ را باز بگذاریم؟ اگر نباید باز باشه پمپ را هم خاموش کنم.
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
0 # اسماعیلی 1397-03-01 22:59
سلام
در تابستان باید پمپ ها خاموش باشند و شیرفلکه ها هر دو بسته باشند.
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
-1 # نجم الدین 1397-03-02 22:41
سلام
با اینکه دمای آب را روی 65 تنظیم کردم ولی ترموستات پمپ روی 75 مونده. چرا؟
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن
+1 # اسماعیلی 1397-03-03 22:46
سلام
احتمالا ترموستات خراب شده و یا نیاز به کالیبراسیون دارد.
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی تصویر امنیتی جدید